رصدخانه فضايی پرتو ايکس چاندرا در يکی از رصدهای طولانی خود توانسته است جزئيات جديد و مهمی را در مورد يک ستاره نوترونی که دنباله‌ای از ذرات پرانرژی را به دنبال خود می‌کشد، آشکار کند. رصدهای پيشين، اين ستاره نوترونی را در مرز يک سحابی ابرنواختری نشان داده بود و اين موقعيت عجيب همراه با جهت‌گيری دنباله مواد، آن را به جسمی اسرارآميز بدل کرده بود.

برايان گائنزلر، از مرکز اخترفيزيک اسميث‌سونيان که اين ستاره نوترونی را با استفاده از تلسکوپ فضايی چاندرا بررسی کرده است، می‌گويد: رفتار اين ستاره نوترونی و دنباله‌اش به ما نشان می‌دهند که محيط گازی اطرافشان چه خصوصياتی دارد؛ کار ما درست مثل آن‌است ‌که حرکت يک بادبادک را در هوا بررسی کنيم. البته ما هنوز مطمئن نيستيم که اين ستاره نوترونی چطور از مکان فعلی خود سر درآورده است.

اين ستاره نوترونی CXOU J061705.3+222127 نام دارد و به اختصار J0617 خوانده می‌شود. رصدهای پيشين نشان داده است که اين ستاره در در نزديکی مرز خارجی حبابی از گازهای داغ و منبسط‌شونده قرار گرفته که بقايای ابرنواختری IC443 را تشکيل می‌دهند. دانشمندان عقيده دارند که J0617 نزديک به سی‌هزار سال پيش همزمان با انفجار ابرنواختری مولد سحابی متولد شده است و باسرعت هشتصدهزار کيلومتر در ساعت از محل انفجار دور می‌شود.

اما شگفت‌انگيزتر از سرعت ستاره نوترونی، دنباله ستاره است که جهت‌گيری‌اش تقريبا عمود بر مسيری است که انتظار می‌رود ستاره نوترونی از مرکز سحابی فرار کند. اين عدم انطباق مسيرها، دانشمندان را در مورد ارتباط اين ستاره نوترونی و ابرنواختر مولد سحابی مشکوک کرده بود.

گائنزلر و همکارانش با استفاده از رصدخانه فضايی چاندرا نشان داده‌اند که ستاره نوترونی J0617 دقيقا در همان انفجاری پديد آمده است که سحابی ابرنواختری تشکيل شده است. نخستین دلیل اين‌است‌که شکل دنباله ستاره نوترونی نشان می‌دهد اين ستاره با سرعت مورد انتظار حرکت می‌کند که اندکی بيش از سرعت صوت در گاز بسيار داغ سحابی ابرنواختری با دمای يک ميليون درجه کلوين است. برای مقايسه جالب است بدانيد اگر اين ستاره نوترونی دنباله‌دار در خارج از سحابی قرار داشت، سرعت حرکتش به زحمت به بيست هزار کيلومتر بر ساعت می‌رسيد. از سوی ديگر، دمای اندازه‌گيری‌شده برای اين ستاره با دمای ستاره‌ای نوترونی که همزمان با سحابی ابرنواختری IC443 متولد شده است، همخوانی دارد.

با اين حال اين پرسش هنوز باقی است که به چه دليلی دنباله اين ستاره نوترونی در اين جهت عجيب قرار گرفته است.

گروه تحقيقاتی مرکز اخترفيزيکی اسميث‌سونيان حدس می‌زنند ستاره سنگينی که سی‌هزار سال پيش در اين منطقه منفجر شده است، پيش از انفجار با سرعت بسيار زيادی حرکت می‌کرده است و در نتيجه، محل انفجار مرکز فعلی سحابی ابرنواختری نيست. آنها حدس می‌زنند بعدها ذرات پرسرعت گاز درون سحابی دنباله ستاره نوترونی را از هم‌خطی خارج کرده‌اند.

اگر ستاره نوترونی در جايی غير از مرکز سحابی متولد شده باشد و اين ذرات گاز سحابی باشند که دنباله را منحرف کرده‌اند، ستاره نوترونی بايد در مسيری نزديک به خط عمود و در جهت دورشدن از مرکز سحابی ابرنواختری حرکت کند.

اما اين همه ماجرا نيست. گروهی ديگر از پژوهشگران به سرپرستی مارگاريتا کارووشکا از مرکز اخترفيزيک اسميث‌سونيان توانسته‌اند جزئيات بيشتری از اين ستاره نوترونی را آشکار کنند. آنها توانسته‌اند دنباله باريکی از گازهای سردتر از محيط را بيابند که به نظر می‌رسد از ستاره نوترونی خارج شده‌اند و هم‌جهت با دنباله امتداد يافته‌اند. آنها هم‌چنين عارضه‌ای نقطه‌ای شکل را در سحابی پرتو ايکس اطراف ستاره نوترونی يافته‌اند که ماهيتش هنوز مشخص نيست.

کارشناسان حدس می‌زنند آزمودن اين فرضيه‌ها و بررسی دقیق‌تر جزئیات این ستاره نوترونی به ده سال رصد نياز دارد و بدین‌ترتیب، سحابی ابرنواختری IC443 به یکی از هدف‌های دائمی رصدخانه فضایی چاندرا تبدیل می‌شود.

منبع خبر : SpaceFlightNow.com

برگرفته از parssky

اين تحقيق عنوان مى كند كه مى توان روزى از سياهچاله ها به عنوان رايانه هاى كوانتومى با دقتى باورنكردنى استفاده كرد، به شرط اينكه نخست موانع بسيار دشوار نظرى و عملى موجود از سر راه برداشته شوند.
اين باور وجود دارد كه سياهچاله ها هر چيزى را كه از يك نقطه بدون بازگشت اطراف آنها موسوم به افق رويداد عبور كند، نابود مى سازند. اما «استفن هاوكينگ» در دهه ۱۹۷۰ با استفاده از مكانيك كوانتومى نشان داد كه سياهچاله ها انرژى تابشى گسيل مى كنند. اين گسيل در نهايت باعث مى شود كه سياهچاله ها بخار و به طور كامل ناپديد شوند. وى در اصل استدلال مى كرد كه اين «انرژى تابشى هاوكينگ» آنقدر اتفاقى است، كه نمى تواند هيچ گونه اطلاعاتى در مورد مواد فروريخته به درون سياهچاله را به بيرون انتقال دهد. اما اين استدلال با مكانيك كوانتومى كه مى گويد اطلاعات كوانتومى هرگز نابود نمى شوند، منافات دارد. در نهايت، «هاوكينگ» تغيير عقيده داد و در سال ۲۰۰۴ در فرضيه اى مشهور اذعان كرد كه سياهچاله ها اطلاعات را نابود نمى كنند.
«دانيل گاتسمن» از موسسه Perimeter واترلو در كانادا در گفت وگو با پايگاه اطلاع رسانى New Scientist مى گويد: «اما اين انتهاى كار نيست و اين موضوع تا حل شدن نهايى فاصله زيادى دارد. هاوكينگ نظر خود را تغيير داد اما تعداد زيادى از دانشمندان عقيده خود را تغيير ندادند. در واقع هنوز سئوالات زيادى در اين مورد وجود دارد.»
• درهم تنيدگى كوانتومى
اكنون «ست الويد» از موسسه فناورى ماساچوست يك مدل كوانتومى بحث انگيز به نام «تصوير مرحله نهايى» را مورد استفاده قرار داده تا اين دوگانگى و پارادوكس را حل كند. اين مدل پيشنهاد مى كند كه تحت شرايط بسيار شديد خاصي_ مانند ميدان گرانشى شديد يك سياهچاله- جرم هايى كه در شرايط عادى گزينه هاى متعددى براى رفتار خود دارند، فقط مى توانند يك انتخاب در رفتار داشته باشند. براى مثال، اگر يك سكه به درون سياهچاله پرتاب شود، سياهچاله مى تواند باعث شود كه سكه هميشه «شير» باشد. (منظور از شير همان «شير يا خط» با استفاده از سكه است- مترجم)
اين امر باعث مى شود اطلاعات از سياهچاله فرار كنند، بدون آنكه در تفسير آنها ابهامى وجود داشته باشد. اطلاعات از طريق يك فرآيند كوانتومى به نام
« درهم تنيدگى» گريز مى كنند. در فرآيند در هم تنيدگى اگر اجرام با يكديگر برهم كنش كرده باشند و يا به واسطه فرآيند مشتركى به وجود آمده باشند، مستقل نيستند. اين اجرام به هم مرتبط يا «در هم تنيده» مى شوند به گونه اى كه تغيير يكى از آنها به طور تغييرناپذيرى باعث تاثير در ديگرى مى شود كه فاصله آنها از يكديگر دخالتى در اين تاثير ندارد. در سياهچاله ها انرژى تابشى هاوكينگ درست از درون افق رويداد منشا مى گيرد و داراى دو مولفه است: يكى كه سياهچاله را ترك مى كند و ديگرى كه  به سمت نقطه واحدى كه خود سياهچاله است فرو مى ريزد.
اين مولفه ها در هم تنيده اند. بنابراين زمانى كه ماده مكيده شده به درون سياهچاله با انرژى تابشى در حال سقوط هاوكينگ در محل نقطه واحد برهم كنش مى كند، اين برهم كنش بلافاصله باعث تغيير در انرژى تابشى هاوكينگى مى شود كه از سياهچاله فرار كرده است. به دليل اينكه «تصوير مرحله نهايى» اين برهم كنش را مجبور مى كند كه فقط به يك شيوه رفتار كند، بنابراين اين انرژى تابشى اطلاعاتى را در مورد مواد درون سياهچاله با خود حمل مى كند.

• ادغام شدن با سياهچاله
«گاتسمن» و همكار وى، «جان پرسكيل»، از موسسه فناورى كاليفرنيا دريافتند كه محاسبات قبلى پژوهشگران كه با استفاده از اين مدل انجام شد فرار اطلاعات را فقط براى برهمكنش هاى خاصى بين ماده در حال سقوط و انرژى تابشى در حال سقوط هاوكينگ ميسر كردند. اكنون محاسبات الويد نشان مى دهند كه ماهيت اتفاقى اين برهم كنش ها بدين معنى است كه اين سيستم تقريباً به طور بى نقصى در هم تنيده است.
اين بدان معنى است كه انرژى تابشى خروجى هاوكينگ تقريباً تمامى اطلاعات در مورد ماده-مانند يك فضاپيما- كه به درون سياهچاله سقوط مى كند را با خود حمل مى كند. به گفته الويد، حداكثر اطلاعاتى كه ممكن است در اين فرآيند از بين برود نصف يك واحد كوانتومى يا ۵/۰بيت كوانتومى است. الويد به New Scientist گفت: «مسافران يك فضاپيما تمايل خواهند داشت كه براى آنها ضمانتى وجود داشته باشد. اين تضمين مى بايد به اين گونه باشد كه زمانى كه به درون سياهچاله سقوط مى كنند و درون آن هضم مى شوند، مى توانند با بخار شدن سياهچاله دوباره خلق شوند و به وجود آيند. با اتخاذ برخى اقدامات ساده، مسافران (در زمان خلق مجدد) دقيقاً مانند قبل خواهند بود با كمتر از يك اتم تفاوت.»
الويد همچنين مى گويد اين تحقيق پيشنهاد مى كند كه مى توان از سياهچاله ها به عنوان رايانه هاى كوانتومى استفاده كرد. وى اضافه مى كند: «ممكن است ما با وارد كردن مجموعه درستى از مواد بتوانيم راهى را براى برنامه ريزى اساسى سياهچاله پيدا كنيم.»
• ماموريت نامحتمل
به گفته «گاتسمن»: «هر دو كاربرد مستلزم درك خواص سياهچاله هاى خاصى است و ما  بايد هر جزء كوچك از انرژى تابشى هاوكينگ را جمع آورى كنيم، زيرا فضاپيما به همراه تمام موادى كه به درون سياهچاله سقوط مى كنند پراكنده مى شود. بنابراين  بايد مشخص كنيم كه كدام اجزا مربوط به فضاپيما هستند و كدام اجزا متعلق به اجرام ديگر هستند. و اين غيرمحتمل است.»
الويد با اين نظر موافق است. درك چگونگى رمزگشايى انرژى تابشى خروجى هاوكينگ مستلزم آن است كه پژوهشگران فيزيك كوانتومى و نسبيت عام را با هم ادغام كنند تا يك تئورى گرانش كوانتومى بدون نقص حاصل شود. اين همان هدفى است كه تا اين زمان به دست نيامده است. وى به شوخى مى گويد: «تا زمانى كه مفهومى از گرانش كوانتومى نداشته باشيم نمى توانيم سيستم عامل لينوكس را بر روى سياهچاله اجرا كنيم.»
گاتسمن مى گويد: «اما وراى مشكلات عملى، اين تحقيق يك نقص نظرى جدى را در خود دارد. به رغم اين واقعيت كه فقط نيمى از يك بيت كوانتومى از اطلاعات از دست مى رود، در واقع تفاوتى بين از دست رفتن يك بيت اطلاعات و از بين رفتن بيت هاى زيادى اطلاعات وجود ندارد. در مكانيك كوانتومى رايج، هيچ نوع اطلاعاتى از بين نمى رود. بنابراين اگر وى درست گفته باشد مى بايد مكانيك كوانتومى را اصلاح كرد تا از دست رفتن اطلاعات در آن مجاز شود. ما نمى دانيم كه چه فرضيه اى جاى آن را خواهد گرفت.»
NewScientistspace.com,Mar.2006

به هر سو از آسمان كه نگاه مي كنيم تابشهاي پراكنده اي از تشعشع پرتو ايكس پس زمينه را مي بينيم. اما اين تشعشع از كجا منشا مي گيرد؟ 

اختر شناسان رصد خانه پرتو ايكس چاندرا را براي 23 روز طي يك دوره 2 ساله به سمت قسمتي از آسمان نشانه رفته اند و 600 منبع را مشخص و تعيين كردند.  

اين تابش  در واقع تابش پس زمينه نيست بلكه تشعشع پرتو ايكسي است كه از صدها ميليون سياهچاله فوق حجيم كه مشابه آن در مركز كهكشان راه شيري  قرار دارد گسيل مي شود.  

نيل براندت ، پروفسور اختر شناسي و اختر فيزيك مي گويد" ما تلاش كرديم تا آماري از تمامي سياهچاله را تهيه كنيم و بدانيم كه شكل آنها چگونه است. ما همچنين قصد داشتيم تا چگونگي رشد سياهچاله ها را طي تاريخ كيهان مشخص و اندازه گيري كنيم."

پژوهشگران نگاه و رصد خود را روي گسيلهاي پرتو ايكس متمركز كردند زيرا نواحي اطراف سياهچاله ها پرتوهاي ايكس و نور مرئي منتشر مي كنند. ماهيت نافذ پرتوهاي ايكس شيوه مستقيمي را براي تشخيص ساهچاله ها فراهم مي آورد. 

براندت اضافه مي كند" ما سياهچاله هاي فوق حجيم فعالي را در مركز كهكشانهاي بزرگ پيدا كرديم. كهكشان ما نيز در مركز خود سياهچاله اي دارد كه اندازه آن معادل 2.6 ميليون جرم خورشيدي است. امروزه سياهچاله كهكشان ما فعال نيست ولي احتمال مي دهيم كه در گذشته فعال بوده است."     آنچه كه پژوهشگران به آن دست يافتند اين است كه تعداد سياهچاله هاي فوق حجيم بيشتر از انتظار قبلي اخترشناسان است. اين پژوهشگران همچنين دريافتند كه سياهچاله ها به گونه اي متفاوت از آنچه كه آنها قبل از رصدهاي چاندرا تصور مي كردند تكامل يافته اند. با ملاك قرار دادن 600 سياهچاله اي كه چاندرا موفق به يافتن آنها شد ، براندت اين نظر و پيشنهاد را مطرح مي كند كه حدود 300 ميليون سياهچاله فوق حجيم در كل گستره آسمان وجود دارد.   

اطلاعات بيشتر : http://www.universetoday.com/am/publish/glimpse_at_universe.html?2022006

ماه گذشته محققين مركز اختر فيزيك هاروارد و اسميتسونيان در كمبريج اعلام كردند كه براي نخستين بار اولين نمونه سياهچاله هاي جرم متوسط را درون يك كهكشان فعال يافته اند. اين تحقيق طي دويست و هفتمين نشست انجمن اخترشناسي آمريكا ارائه شد.

“راجير ويندهورست” از دانشگاه ايالتي آريزونا و عضو يكي از دو گروه انجام دهنده ي اين تحقيق مي گويد:“با بررسي كهكشان هاي دوردست در “تصوير فرا ژرف هابل”(HUDF) ، اولين مدارك در مورد ارتباط بين رشد سياهچاله هاي بسيار پرجرم و تركيب كهكشان ها به دست آمده است. سياهچاله ها از طريق جذب و بلعيدن ستارگان ، غبار و گاز رشد مي كنند. هنگامي كه دو كهكشان با يكديگر تركيب مي شوند اين نوع اجرام بيشتر در دسترس سياهچاله هاي مركزي قرار مي گيرند. دو تيم تحقيق كننده روي اين موضوع نتايج كار خود را در كنفرانس خبري در دهم ژانويه كه در 207 امين جلسه ي انجمن نجوم آمريكا در شهر واشنگتن برگزار شد ، اعلام كردند.

  سياهچاله جسمي بسيار پرجرم است كه به دليل جرم بالاي خود و چگالي بسيار زياد آن تمايل به بلعيدن تمام اجرام موجود در اطراف خود را دارد. بر اساس يك نظريه، در مركز كهكشان ها ابر سياهچاله هايي وجود دارند كه باعث مي شوند تا كهكشان به شكل منسجم در بيايد و به دور  سياهچاله بچرخد.بررسي هاي جديد نشان مي دهند كه اين ابر سياهچاله ها بر اثر تركيب دو كهكشان و بلعيدن مقدار بيشتري ماده ، بزرگ تر مي شوند و رشد مي كنند.ب ه اين عمل “تغذيه ي سياهچاله” مي گويند.

دانشمندان با استفاده از كاوشگر اشعه ايكس “روسي” ، ستاره اي را يافته اند كه در حال چرخش به دور يك سياهچاله متوسط مي باشد. اين دسته از سياهچاله ها (با جرم متوسط) كه ناتواني در تاييد وجود آنها در حدود يك دهه موجب نارضايتي دانشمندان شده بود ، تا به حال تنها در نظريه ها موجود بودند. با كشف اين ستاره و دوره تناوب چرخش آن به دور سياهچاله ، دانشمندان در حال حاضر يك قدم بسيار مهم در راه محاسبه ي جرم سياهچاله به پيش رفته اند.مكان و دوره تناوب گردش ستاره نيز در نظريه اي اساسي در مورد توضيح چگونگي شكل گيري اين سياهچاله ها ،صدق مي كند.
تيمي به رهبري پروفسور “فيليپ كارت” از دانشگاه آيووا اين نتايج را در مجله ي “ساينس اكسپرس” اعلام كرده اند. اين نتايج همچنين در مقاله اي در تاريخ ۲۷ ژانويه در مجله ي “ساينس” چاپ خواهد شد.“كارت” مي گويد :“ما اين ستاره ي به ظاهر عادي را در مرحله اي استثنايي از تحولش پيدا كرديم.در مرحله اي نزديك به مرگ كه در آن ستاره منبسط شده و تبديل به غول سرخ مي شود.در نتيجه گاز اين ستاره در حال سرازير شدن به داخل سياهچاله و موجب نوراني شدن محدوده ي سياهچاله مي شود.ما با پشتكار فراوان و كمي شانس موفق يه كشف اين ستاره شده ايم.”

سياهچاله جسمي بسيار چگال با نيروي گرانشي بسيار قوي مي باشد كه هيچ چيز ، حتي نور ، نمي تواند از دام نيروي گرانشي فوق العاده قوي آن فرار كند.منطقه اي كه در آن سياهچاله واقع شده است هنگامي روشن و نوراني مي شود كه جرمي به آن نزديك شده و در دام ميدان گرانشي آن بيفتد.در اثر اين نزديكي ، دماي اين جرم افزايش يافته تا جايي كه از خود نور تابش مي كند.اين نور قبل از رسيدن جرم به مرزهاي گرانشي سياهچاله تابش مي شود (آخرين تابش هاي اين جرم كه پس از آن نور جرم نمي تواند از ميدان گرانشي سياهچاله فرار كند) به “افق رويداد” معروف است.
در كهكشان ما سياهچاله هاي بسيار زيادي با جرمي در حدود جرم يك ستاره (در حدود چند جرم خورشيد) موجودند.اين سياهچاله ها از فروريزش ستاره هايي با جرم بسيار زياد شكل مي گيرند.در مركز اكثر كهكشان ها ، سياهچاله هايي با جرم چند ميليون تا چند ميليارد خورشيد قرار دارد و در منطقه اي به وسعت منظومه ي شمسي واقع شده اند.دانشمندان به طور دقيق از نحوه ي شكل گيري اين سياهچاله ها (كه در مركز كهكشان ها قرار دارند) مطلع نمي باشند ، اما به نظر مي رسد كه اين اجسام پرجرم از فروريزش مقادير زيادي از گازهاي اوليه ي هستي شكل گرفته باشند.
دكتر “جين سوانك” دانشمند پروژه ي كاوشگر “روسي” در مركز فضايي گودارد ناسا مي گويد :“در دهه ي گذشته ،ماهواره هاي بسياري شواهدي از وجود سياهچاله هايي با جرم ۱۰۰ تا ۱۰.۰۰۰ برابر جرم خورشيد به دست آورده اند.تا به حال بحث در مورد چگونگي شكل گيري و جرم اين سياهچاله ها بوده اما اكنون “روسي” به ما بينش جديدي از اين اجرام داده است.”
از آنجا كه سياهچاله هاي با جرم متوسط منابع بسيار روشني از اشعه ي ايكس مي باشند به اجرام “فوق نوراني اشعه ايكس” معروفند. در واقع ، بسياري از تخمين هاي انجام شده براي محاسبه ي جرم اين گونه از سياهچاله ها بر پايه ي شدت اشعه ي ايكس دريافت شده از اين اجرام مي باشد.تيم “كارت” از دانشگاه آيووا ، اندازه گيري هايي را انجام دادند كه مي تواند براي محاسبه ي مقدار جرم به روش مستقيم مفيد باشد.با استفاده از فيزيك ساده ي نيوتوني ، دانشمندان مي توانند جرم يك جسم را با توجه به دوره تناوب و سرعت اجرام دوران كننده به دور آن ، محاسبه كنند.
يكي از محققين اين گروه مي گويد:“ ما نوساناتي را با دوره تناوب ۶۲ روز در اشعه ايكس دريافت شده از محدوده ي سياهچاله يافتيم كه علت اين نوسانات ، دوره تناوب چرخش ستاره ي دوران كننده به دور سياهچاله بود.اندازه گيري سرعت حركت اين ستاره بسيار مشكل است چون ستاره در منطقه اي واقع شده است كه توسط غبار تاريك و محو مي شود.اين واقعه ، رصد ستاره و اندازه گيري سرعت آن توسط تلسكوپ هاي اپتيكي و فرو سرخ را مشكل مي سازد. اما هنوز دانستن دوره تناوب مداري ستاره بسيار كارساز است.”
اين سياهچاله ي متوسط به نام M۸۲ X-۱ ، يكي از اجرام “فوق نوراني اشعه ي ايكس” مي باشد كه در يك خوشه ستاره اي حاوي يك ميليون ستاره كه در منطقه اي به ابعاد ۱۰۰ سال نوري واقع شده اند ،قرار دارد.بر طبق نظريه اي اساسي ، بر اثر وقوع تعداد زيادي برخورد ستاره اي در منطقه اي مملو از ستاره (مانند خوشه ي ستاره اي كه M۸۲ X-۱ در آن قرار دارد) ، ستاره ي غول پيكري با عمر كوتاه ايجاد مي شود كه از فروريزش آن سياهچاله اي با جرم ۱۰۰۰ برابر جرم خورشيد پديد مي آيد. خوشه ي ستاره اي كه M۸۲ X-۱ در آن واقع شده است چگالي لازم براي ايجاد چنين سياهچاله اي را دارا مي باشد.
يك ستاره ي همدم عادي نمي تواند چنين تابشي (تابش اشعه ي ايكس در نزديكي M۸۲ X-۱) را در حوالي يك سياهچاله ايجاد كند. اما دوره تناوب ۶۲ روزه به اين معناست كه اين همدم بايد چگالي كمي داشته باشد.در نتيجه اين ستاره ، تنها مي تواند يك غول سرخ منبسط شده باشد كه جرم خود را يا نرخي بالا از دست مي دهد و تابش M۸۲ X-۱ را توليد مي كند.“كارت” مي گويد: “با بدست آوردن دوره تناوب ، ما تصوير معيني از يك دوتايي با سياهچاله اي متوسط را بدست آورده ايم.اين سياهچاله در خوشه اي با تعداد زيادي ستاره تشكيل شده و همدمي را نيز به سمت خود جذب كرده است.اين ستاره ي همدم سپس به مرحله ي غول سرخ رسيده و هم اكنون به دليل گسترش ستاره ي همدم و تامين ماده ي لازم براي ايجاد تابش ، اين مجموعه تبديل به يك منبع فوق نوراني اشعه ايكس شده است.”

برگرفته از nojum

چگونه ماده به سمت مركز كهكشان مي پيچد و به داخل دهان يك سياهچاله فوق حجيم راه پيدا مي كند؟ يك پژوهش جديد بهترين نگاه را از پيچش مرگ مواد به درون هسته يك كهكشان كه سياهچاله بزرگي را ميزباني مي كند فراهم آورده است. اين پژوهش عنوان مي كند كه حدود 200.000 سال طول مي كشد تا واريزه ها و خرده هاي كهكشاني سفر يكطرفه خود را از ميان نواحي داخلي كهكشان به سوي نيستي انجام دهند.

يك گروه بين المللي از دانشمندان به سرپرستي كامبيز فتحي در موسسه فن آوري روچستر با همكاري اختر شناسان در برزيل ، ايتاليا و شيلي حركات داخلي گاز اطراف هسته كهكشان NGC1097 را اندازه گيري كردند. اين گروه با استفاده از روشهاي پيشرفته طيف سنجي تلسكوپ جنوبي جميني در شيلي حركت ماده كه از بازوهاي دوار كهكشان به سمت مركز آن جريان دارد را اندازه گيري كردند. رصدهاي جديد 10 برابر بيشتر بر روي سياهچاله زوم شده اند تا ابرهاي ماده را در فاصله 10 سال نوري از مركز كهكشان ردگيري كنند. رصدهاي قبلي از ابرهاي گاز را در فاصله بين 100 و 1000 سال نوري از هسته كهكشان ردگيري كرده بودند.   

آقاي فتحي نتايج تحقيقات گروه را در دويست و هفتمين جلسه انجمن اختر شناسان آمريكا كه روز 19 دي 1384 در واشنگتن برگزار شد ارائه داد.فتحي مي گويد" اين اولين باري است كه دانشمندان توانستند جريان گاز را تا اين فاصله نزديك به يك سياهچاله بسيار حجيم در مركز يك كهكشان دنبال كنند. پژوهش گروه ما فرضيه هاي اصلي كه قبلا تائيد نشده بودند را تصديق كردند." اين گروه با استفاده از طيف سنجي دو بعدي حركت سرازير شدن مواد به سمت سياهچاله را اندازه گيري كردند.

اطلاعات بيشتر :  http://www.sciencedaily.com/releases/2006/01/060115175453.htm

قطر اين ستاره موسوم به "Sirius B" تنها 12 هزار کيلومتر يعنی تقريبا اندازه زمين است اما جرم آن 98 درصد خورشيد است. مطالعه "Sirius B"  به دليل قرار گرفتن تحت الشعاع ستاره بی نهايت درخشان "Sirius شعراي يماني يا شباهنگ"  بسيار دشوار بوده است. اما دانشمندان اکنون به کمک تلسکوپ فضايی هابل موفق به مطالعه دقيق اين ستاره شده اند. تيم بين المللی منجمان از طيف نگار تصويربردار هابل برای تحليل نور"Sirius B"  استفاده کردند. منجمان با اندازه گيری ميزان اعوجاج نور ستاره در اثر ميدان شديد جاذبه اش، جرم آن را محاسبه می کنند. ميدان جاذبه "Sirius B"  تقريبا 350 هزار بار بزرگتر از ميدان جاذبه زمين است.

140 سال سردرگمي

پروفسور مارتين بارستو از دانشگاه ليستر در بريتانيا که تيم محققان را سرپرستی کرد گفت آنها از اين دستاورد به وجد آمده اند.او گفت: "حسابی به هيجان آمده ايم، پس از 140 سال سردرگمي، بالاخره اطلاعاتی را که درباره اين ستاره لازم داشتيم به دست آورديم تا ببينيم آيا نظريه ما درباره کوتوله های سفيد صحيح است يا خير."

"Sirius B"  ابتدا در سال 1862 کشف شد. اما مطالعه دقيق آن به علت تابندگی شديد شعراي يماني، که درخشان ترين ستاره آسمان شب است، دشوار بود. پروفسور بارستو گفت: "تنها با هابل بود که بالاخره توانستيم رصدهای لازم که به نور شعراي يماني آلوده نباشد را انجام دهيم تا بتوانيم تغيير در طول موج آن را اندازه بگيريم." تعيين جرم کوتوله های سفيد برای درک تکامل ستارگانی مانند خورشيد اهميت دارد. خورشيد نيز در حدود پنج هزار ميليون سال ديگر به يک کوتوله سفيد بدل خواهد شد. کوتوله های سفيد ستارگانی هستند که سوخت آنها برای انجام فوسيون تمام شده و ديگر نمی سوزند. اين ستاره ها که ديگر قادر به توليد حرارت و فشار بيرونی نيستند، زير بار سنگين ميدان جاذبه خود فرومی ريزند اما تا زمانی که مواد درونی آنها سرد نشده است به تابش ادامه می دهند.

 
منبع خبر : BBC News

برگرفته از parssky