![]() |
![]() |
|
| آشنایی با دانش های روز فضایی |
|
به تازگي بزرگ ترين تلسکوپ اپتيکي جهان در پروژه ي جستجوي هوش فرازميني (ستي) در شهر هاروارد راه اندازي شده است.عملکرد اصلي اين تلسکوپ جستجو براي دريافت علائم و امواجي است که تمدن هاي هوشمند موجود در کيهان به فضا فرستاده اند.اين واقعه گام بزرگي در راه پيشرفت بزرگ ترين جستجوي علمي بشريت است.
دانشمندان بر اين عقيده اند که پزتوهاي ليزر مي توانند به خوبي امواج راديويي ،حامل پيام هاي ارسالي از ساير ستارگان باشند.تعداد زيادي از آزمايشات اپتيکي پروژه ي ستي در حال اجرا هستند اما قسمتي از پروژه ي ستي به نام "بررسي اپتيکي آسمان " هاروارد که با افتتاح اين تلسکوپ آغاز شده است ،بسيار عظيم تر است.در اين طرح جديد ،تلسکوپ جديد نه تنها چند هزار ستاره بلکه نيمي از کره ي آسمان و ده ها ميليون ستاره را زير نظر خواهد گرفت.پروژه قبلي هورويتز توسط تلسکوپ ۶۱ اينچي دانشگاه هاروارد انجام مي شد و در آن در نور ستارگان به دنبال علائم ليزري جستجو مي کردند. بودجه ي ۴۰۰ هزار ذلاري ساخت اين تلسکوپ توسط "انجمن آسمان نما" تامين شده است.از آنجا که قدرت تفکيک اين تلسکوپ در حدود ۲ دقيقه ي قوس است و آيينه ي آن دقت کمي دارد ،اين تلسکوپ ۸/۱ متري بسيار کم هزينه ساخته شده است. اما با اين حال براي انجام اين پروژه بسيار مناسب است.اين تلسکوپ ماموريت مشخصي دارد: جستجو براي نقاط نوراني در آسمان و حتي نقاطي که با تابش چند فوتون و در مدت يک ميلياردم ثانيه مي درخشند. هر تمدم فرازميني به دو دليل مي تواند تابش هاي کوتاه ليزر را براي ارسال پيام هاي خود انتخاب کند.اول آنکه اين تابش هاي بسيار کوتاه قطعا منبعي مصنوعي دارند چون هيچ جرمي در طبيعت نمي تواند چنين درخش کوتاهي را در اين طول موج توليد کند.ثانيا اين نوع علامت مي تواند در زمينه ي نور ستاره ي مادر بسيار مشخص و واضح باشد.در حقيقت ما نيز با استفاده از بزرگ ترين منبع ليزر و بزرگ ترين تلسکوپ موجود مي توانيم براي مدت يک نانو ثانيه براي تمدن هايي به فاصله ي چند هزار سال نوري از ما امواجي را ارسال کنيم که ۰۰۰، ۱۰ برابر نوراني تر از خورشيد ديده شوند. براي تشخيص چنين علائمي ،هورويتز و دانشجويانش دوربيني به وزن ۲۰۰ پوند ساخته اند که حاوي ۱۰۲۴ گيرنده ي فوتون بسيار پيشرفته است که هر کدام در هر ثانيه ۱ ميليارد اندازه گيري را انجام مي دهند.
ادامه مطلب |
|
+ نوشته شده در 85/01/28ساعت 21:38 توسط آرش |
|
|
وقتي تار و پود ساختار فضا- زمان در كيهان چنان پيچ و تاب بخورد كه ميانبُرهايي در انحناي فضا حاصل شود، تغييرات زمان را نيز بايد بتوان يافت. آيا بشر روزگاري زمان را در مقام يكي از ابعاد طبيعت رام خواهد كرد تا بتواند بهگذشته و آينده سفر كند؟
از هر که بپرسيد <ساعت چند است؟> او بيدرنگ بهوسيلهاي که دورِ مُچِ دستش بسته - و بهآن ساعت مُچي ميگوييم- نگاهي مياندازد و با دو عدد، مثلاً ۱۵:۱۰، جواب شما را ميدهد که نخستين عدد نشاندهندهِ ساعت و دومي دقيقه است. با اين که دنياي متمدن عملاً با همين دو عدد روزگار ميگذراند، از نظر علمي آنها معني مهمي ندارند بجز اين که مشخص ميکنند زمين از آخرين باري که فردي بهساعتش نگاهي انداخته است چقدر دورِ محورش چرخيده است. گذشت زمان احساسي است که از آغاز پيدايش جزئي از وجود ما بوده و با آگاهي از اين که همه ما قطعاً روزي بهلحظه مرگ ميرسيم قوت گرفته است. همچنين مفهوم فضا را ذاتاً از دريچه چشمانمان، وقتي خيلي ساده بهاطرافمان مينگريم، درک مي کنيم. البته ماهيت و منشأ آنها، بهويژه ماهيت زمان، هرگز بهدقت تعيين نشده است. بهنظر دِموکريتوس(Democritus) ، فيلسوف بزرگ يوناني (۴۶۰-۳۷۰ پ.م) <زمان و فضا قراردادي هستند>. نظر او بهخوبي نشاندهندهِ تعاريف سادهاِنگارانه فلاسفه و متفکران دوران باستان از مفهوم زمان و فضاست. البته حدود ۱۷۰۰ سال پيش آگوستين فيلسوف مشهور آن زمان تفکري را دربارهِ ماهيت زمان و فضا ارائه کرد که در زمان خودش بسيار پيشرفته و منحصر به فرد محسوب ميشد. نظر مشهور او اين بود که <آنها زاده هستي و کيهاناند که با آن بهوجود آمدهاند، و پايههاي دائمي از ابديت نيستند>. اين دقيقاً همان چيزي است که آلبرت اينشتين در نظريه نسبيت عام بر پايهِ روابط رياضي نتيجه گرفت؛ زماني که در سال ۱۹۱۵ فضا-زمان را بهصورت موجوديتي واحد تعريف کرد که در حضور جرم انحِنا پيدا ميکند و اثري را خلق ميکند که ما بهنام گرانش ميشناسيم.۱ ماهيت زمان براي يک فرد عامي ممکن است بهسادگي در <بهطول انجاميدن يک واقعه> خلاصه شود. اما فيزيکدانان واقعاً از ارائه حتي يک تعريف علمي از زمان درماندهاند. بنابراين زمان در ارتباط با برخي از پُردردسرترين سؤالات فيزيک، مثلاً اين که روابط عليت و همچنين فلسفه چيستند، يا اين که چرا ما گذشته را بهخاطر ميآوريم اما آينده را خير، در هالهاي از ابهام پوشيده شده است. برخي نظريهپردازان بر اين باورند که اين عدم قطعيت بايد تغيير کند. درست همچون صد سال پيش ديدگاه جديدي نسبت بهزمان فراتر از تعاريفش در نظريههاي نسبيت لازم است تا برخي مسائل مشکلآفرين حل نشده را -همچون اين که در لحظه آغاز عالم چه اتفاقي افتاد، در مرکز يک سياهچاله چه رخ ميدهد، يا چطور ميتوان نظريه نسبيت و فيزيک کوانتوم را يکجا در <نظريه همه چيز> (نظريه وحدت ميدان) جمع کرد- حل کند. صد سال پيش هم لازم بود که اينشتين تعريف تازهاي از زمان۲ در نظريه نسبيت خاص خود مطرح کند تا بتواند رفتارهاي غيرنسبيتي نور را با رفتارهاي نسبيتي مشاهده شده تطبيق دهد، همچنين بايد تعريف تازهاي از فضا-زمان در نظريه نسبيت عام خود ارائه ميداد تا ماهيت گرانش را توضيح دهد. بنابراين برخي نظريهپردازان براين باورند که مفهوم اينشتيني فضا-زمان بيشتر بهيک <تخمين> ميماند که بايد با مفهومي بنياديتر که هنوز کشف نشده است جايگزين شود.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/28ساعت 21:33 توسط آرش |
|
|
اخترشناسان مي گويند كه يك ابر الكلي را در فضا كشف كردند كه كه 463 بيليون كيلومتر عرض دارد. اين كشف مي تواند نگاهي جديد در مورد چگونگي شكل گيري ستاره هاي غول آسا از گازهاي اوليه را فراهم آورد.
اين ابر متانولي كه شبيه پل است در ناحيه اي از كهكشان راه شيري بنام W3 پيدا شد. در اين ناحيه ستاره ها بر اثر رمبش گرانشي گاز و غبار بوجود مي آيند. محققين به سرپرستي دكتر ليزا هاروي اسميت اين ابر را از رصد خانه "جوردل بانك" در انگلستان كشف كردند. اين محققين يافته هاي خود را طي جلسه اخير انجمن سلطنتي اخترشناسي اين كشور ارائه دادند. آنها با رديابي ميزرها (masers) رشته هاي بسيار بزرگي از گاز را آشكار كردند. ميزرها شبيه ليزر هستند اما بجاي گسيل پرتوهاي نور ، پرتوهائي از اشعه ريز موج را منتشر مي كنند كه مولكولهاي موجود در ابر گازي آن را ميليونها بار تقويت مي كنند. بزرگترين رشته ميزري كه با استفاده از راديو تلسكوپ مرلين شناسائي شد 463 بيليون كيلومتر طول دارد. محققين مي گويند كه بنظر مي رسد تمامي اين ابر گازي مانند يك قرص گرداگرد يك ستاره مركزي مي چرخد. اين ابر گازي درست شبيه قرصهاي انباشته شده از گاز و غبار است كه سيارات در آنها خلق مي شوند. هاروي اسميت مي گويد اين كشف تعجب آور است زيرا محققين تا كنون بر اين تصور بودند كه ميزرها اجرام نقطه مانند و يا نقاط داغ و درخشان كوچكي هستند كه توسط هاله هاي كم رنگتر احاطه شده اند. اختر شناسان براي اولين بار متانول را در سال 2004 در يكي از خوشه هاي قرص مانندي كه در اطراف ستاره هاي نوزاد شكل مي گيرند پيدا كردند. اين كشف فصل جديدي از مباحث اختر فيزيكي را باز كرده است. كشف مزبور اين نظر مرسوم را كه عنوان مي كند محيط شيميائي بين ستاره اي نمي تواند شرايط خلق مولكولهاي پيچيده را ايجاد كند را به چالش مي كشاند. تا قبل از اين كشف ، محققين تصور مي كردند كه مولكولهاي پيچيده توسط اشعه فرا بنفش از ستاره ها و ساير شرايط سخت جدا مي شوند. همچنين تا كنون حدود 130 مولكول ارگانيكي در فضا شناسائي شده كه اين نظر را قوت مي بخشد كه ممكن است اين مولكولهاي پيچيده بذر حيات را در زمانيكه كره زمين يك سياره نوپا بود در آن كاشته اند.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/28ساعت 14:37 توسط آرش |
|
|
تلسکوپ فضایی هابل بالاخره به سوی دب اکبر نشانه رفت تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا واقعا سیاره دهم ( زنا) از پلوتو بزرگتر است؟
تلسکوپ فضایی هابل ناسا برای نخستین بار به رصد سیاره دور دست تازه کشف شده که درحال حاضر زنا نامگذاری شده است پرداخت و نشان داد که این سیاره تنها کمی از پلوتو بزگتر است. نتایج بدست آمده از رصد های انجام شده توسط پایگاه های زمینی نشان می داد که این سیاره 30 درصد از پلوتو بزگتر است در حالی که هابل در 9 و 10 دسامبر 2005 قطری معادل 1490 مایل را برای "زنا" محاسبه کرد . هابل پیش از این قطر پلوتو را 1422 مایل محاسبه کرده بود. "مایک براون" پژوهش گر تیم کاشف زنا در این بار گفت : هابل تنها وسیله ای است که می تواند ابعاد واقعی سیاره را در نور مرئی اندازه گیری کند. زنا 10 بیلیون مایل از زمین فاصله دارد و این سیاره تنها 1.5 پیکسل ازمیدان دید هابل را اشغال می کند ولی همین مقدار اندک کافی است تا هابل بتواند اندازه این سیاره را تعیین کند. یکی از عواملی که دانشمندان احتمال می دادند زنا سیاره بزرگی باشد درخشندگی آن بود که حاصل از بازتاب نور خورشید است . اما اکنون معلوم شد قطر این سیاره بسیار کوچکتر از آن چیزی است که تصور می شد به همین دلیل زنا می تواند یکی از درخشان ترین سیاره های منظومه شمسی با بازتاب بسیار زیاد نور خورشید باشد . در میان اجزاء منظومه شمسی انسلادوس به دلیل وجود سطح یخی و آبفشان های بسیار بیشترین بازتاب سطحی را داراست. دانشمندان تصور می کنند این بازتاب بالا در اثر وجود متان یخ زده بر روی سطح سیاره است . شاید این سیاره در هنگام نزدیک بودن به خورشید دارای اتمسفری از متان بوده است و اکنون که در این فاصله ی دور از خورشید قرار گرفته اتمسفر آن به صورت برف بر روی سطح این سیاره نشسته است . 560 سال طول می کشد تا زنا یک بار مدار خود به دور خورشید را به پیماید و اکنون بسیار به قطه ی اوج (دور ترین فاصله از خورشید) مدارش نزدیک است. براون و همکارانش در نظر دارند در قدم بعدی با استفاده از هابل و دیگر تلسکوپ های فضایی به جستوجو در کمربند کویپر به پردازند تا اجرامی را به یابند که حتی از زنا نیز بزرگتر باشد.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/27ساعت 15:24 توسط آرش |
|
|
مدار گرد MRO ناسا نخستین تصاویر رنگی خود از سطح سیاره سرخ را به زمین ارسال کرد.
این تصاویر رنگی در طول موج مادون قرمز تهیه شده است و توسط کامپیوتر با عکس های سیاه و سفید از قبل تهیه شده ترکیب شده , به همین خاطر رنگ این تصاویر واقعا آن چیزی نیست که توسط چشم انسان دیده می شود . قسمت جنوبی این تصویر روشن تر و آبی تر از قسمت شمالی آن می باشد که احتمالا علت آن وجود مه صبحگاهی در اتمسفر مریخ می باشد .رگه های موجود در قسمت شمالی عکس نیز توسط بادهای وزنده مریخ بوجود آمده است.دو مکان سبز موجود در تصویر دارای ترکیب هایی غیر عادی دارند که هدف خوبی برای پژوهش های آینده ی MRO محسوب می شوند. وزش باد و تصعید یخ کربن دی اکسید از سطح مریخ باعث شده تاقسمت های از سطح حالت هموار خود را از دست بدهند این قسمت ها در تصویر به صورت نواری دیده می شود که از دیگر قسمت ها قرمز تر به نظر می رسد. این تصویر در 24 مارس 2006 تهیه شده و مختصات آن 33.65 درجه ی جنوبی و 305.07 درجه شرقی است و مقیاس این تصویر 2.49 متر در هر پیکسل می باشد .
|
|
+ نوشته شده در 85/01/21ساعت 4:55 توسط آرش |
|
|
يك تحقيق جديد و بحث انگيز استدلال مى كند تقريباً تمامى اطلاعاتى كه به درون سياهچاله سقوط مى كنند، فرار كرده و از آن خارج مى شوند.
اين تحقيق عنوان مى كند كه مى توان روزى از سياهچاله ها به عنوان رايانه هاى كوانتومى با دقتى باورنكردنى استفاده كرد، به شرط اينكه نخست موانع بسيار دشوار نظرى و عملى موجود از سر راه برداشته شوند. • ادغام شدن با سياهچاله
|
|
+ نوشته شده در 85/01/21ساعت 4:43 توسط آرش |
|
|
طبق اخرین یافته های یک تیم از ایالات متحده سیاره اورانوس دارای حلقه هایی به رنگ آبی است. این دومین سیاره از سیارات حلقه دارمنظومه شمسی است که حلقه ای آبی رنگ دارد.
دانشمندان گمان می کنند که نيروهای کششی عمل کننده بر غبار موجود در حلقه باعث می شود که ذرات کوچکتر به مسير خود ادامه دهند درحالی که ذرات بزرگتر جذب قمر می شوند. تيم محققان آمريکايِی در گزارشی که در نشريه ساينس منتشر شده می گويد که ذرات کوچکتر رنگ آبی را منعکس می کنند و باعث می شوند حلقه به اين رنگ جلوه کند. ساير حلقه ها - در اطراف مشتری، زحل، اورانوس و نپتون - متشکل از ذرات هم بزرگ و هم کوچک هستند، که ظاهری قرمز رنگ به آنها می بخشد. منجمان از مدت ها قبل می دانستند که سياره عظيم اورانوس در احاطه حلقه های متشکل از موادی تيره است، که در مواردی به قطر ده متر هستند.. اما آبان گذشته، تلسکوپ فضايی هابل موفق به کشف دو حلقه ديگر - حلقه های دوازدهم و سيزدهم - شد. ستاره شناسان سيستم حلقه ها را در طول موج های مادون سرخ با کمک تلسکوپ کِک (Keck) در هاوايی رصد کردند. اما بيرونی ترين حلقه، و قمر يخی آن ماب (Mab)، برعکس حلقه قرمز رنگ داخلی در طيف نوری مادون سرخ قابل رؤيت نبود. تيمی تحت سرپرستی ايمکه دی پاتر، استاد رشته نجوم در دانشگاه کاليفرنيا در برکلی، کشف کردند که اين حلقه به رنگ آبی روشن است که با توجه به شناخت های بشر از منظومه شمسی عجيب به نظر می رسد. اين ذرات ريز - يک هزارم ضخامت موی انسان - عمدتا نور آبی را منتشر و منعکس می کنند، تقريبا مثل ملکول های بسيار ريزی در اتمسفر زمين که باعث می شود آسمان زمين آبی به نظر برسد. حلقه های رايج تر به قرمز می زنند زيرا آنها همچنين حاوی ذرات بسيار بزرگتری هستند و همچنين ممکن است حاوی مواد سرخ رنگ مثلا آهن باشند. به نظر می رسد که حلقه های بيرونی و آبی رنگ کيوان و اورانوس شباهت چشمگيری به يکديگر داشته باشند، حداقل به اين دليل که هر دو دارای قمرهای کوچک هستند. رقص ماه پروفسور دی پاتر می گويد: "اين قمر در داخل حلقه دور سياره می گردد و دائما هدف اصابت ذرات بسيار ريز (ميکرو شهاب ها) قرار می گيرد. از آنجا که اين قمر هيچ نوع اتمسفری ندارد، اين ذرات با سرعت بالا به سطح آن برخورد می کنند و باعث برخاستن مواد و ذرات از روی سطح می شوند." "از آنجا که قمر خيلی کوچک است، ذرات متراکم از قوه جاذبه قمر فرار می کند و در مداری حول سياره مرکزی به گردش درمی آيند." "ذرات کوچکتر به گردش در مداری حول سياره ادامه می دهند اما ذرات بزرگتر بار ديگر به ماه برخورد می کنند." اين مطالعه در همکاری با مارک شوالتر از موسسه "ستی" (Search for Extra-Terresterial Intelligence) در کاليفرنيا و هايدی هامل از موسسه علوم فضايی در کلورادو و سران گيبارد از آزمايشگاه ملی ليورمور در کاليفرنيا انجام شد. دانشمندان قصد دارند سال آينده، زمانی که حلقه های محو اورانوس آشکارتر می شود، رصدهای تازه ای انجام دهند.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/21ساعت 4:41 توسط آرش |
|
|
نخستین آزمايش تصوير برداري از سطح مريخ نيز بسيار موفقيت آميز بود و محققان را اميدوار كرد تا منتظر نتايج بهتري از فعاليت هاي مدار گردي كه ماموريت خود را از پاييز امسال آغاز مي كند باشند ... همچنين MRO خود را براي قرار گرفتن در مدار از پيش برنامه ريزي شده اي آماده مي كند . براي اين كار لازم است براي چند بار با جو مريخ تماس پيدا كند تا از سرعتش كاسته شود .
نخستین آزمايش تصوير برداري از سطح مريخ نيز بسيار موفقيت آميز بود و محققان را اميدوار كرد تا منتظر نتايج بهتري از فعاليت هاي مدار گردي كه ماموريت خود را از پاييز امسال آغاز مي كند باشند .مدار گرد شناسايي مريخ(MRO) داراي سه دوربين است كه در ساعت ۸:۳۶ PM چهارشنبه هفته اخير در حالي كه به مدت ۴۰ دقيقه تحت معاينات فنّي قرار گرفته بودند مريخ را نشانه رفتند.
استيو ساندر يكي از اعضاي تيم تحقيقاتي اين پروژه در مورد هدف تهيه اين عكس ها مي گويد : گرفتن اين تصوير هاي ابتدايي كمك بسيار بزرگي به تيم تصويربرداي از مريخ است تا كاليبره كردن دوربين ها را با دقّت بيشتري انجام دهند . اين عمليات مخصوصاً براي دو دوربين high resolution و تصوير بردار رنگي از مريخ بسيار با اهميت است. براي آزمايش دوربين با تفكيك زياد و براي اطمينان خاطر از سلامت و كارايي آن فضاپيما را نه برابر بالاتر از آن چه در ماموريت اصلي بدان نياز است بردند يعني به ارتفاعي حدود ۲۴۸۹ كيلومتر از سطح مريخ . با اين وضعيت ، تصاوير گرفته شده از تفكيك بسيار بالايي برخوردار بودند كه مقدار آن ۲.۵ متر بر پيكسل بود بدين معنا كه جسمي بزرگتر از طول ۲.۵ متر در تصاوير قابل تشخيص است.
همچنين MRO خود را براي قرار گرفتن در مدار از پيش برنامه ريزي شده اي آماده مي كند . براي اين كار لازم است براي چند بار با جو مريخ تماس پيدا كند تا از سرعتش كاسته شود . به اين فرآيند ، مانور Aerobraking مي گويند كه شايد بتوان به آن گفت ترمز هوايي !!! لازم به ذكر است اين مرحله از كار نزديك به ۶ ماه به طول خواهد انجاميد .
در اين دوره از ماموريت فضاپيما ۵۵۰ بار به درون جو رانده مي شود و باز اوج مي گيرد. در ابتدا اين سقوط و اوج ها هر ۳۰ ساعت يك بار اتفاق مي افتد و با پيشرفت كار در پايان به ۴ بار در روز افزايش مي يابد . عمليات Aerobraking يكي از پر خطر ترين مراحل كار بحساب مي آيد زيرا حتي تغييرات كوچكي در جو باعث مي شود مدار گرد بيش از اندازه ي در نظر گرفته شده گرم شود و به آن آسيب برسد. براي همين در هنگام فرود به اتمسفر تيم عمليات شتاب سنج را بدقت بررسي مي كنند تا از داغ شدن زياد فضاپيما با كم كردن مدت زمان حضور در جو جلو گيري كنند . جيم گرف ، مدير پروژه ي مدار گرد شناسايي مريخ در اين مورد مي گويد : خوشبختانه ما هنوز دو پشتيبان خيلي خوب بر فراز سياره سرخ داريم . نقشه بردار مريخ و اديسه مريخ ، اطلاعات ارزشمند اين دو فضاپيما سبب مي شود ريسك عمليات Aerobraking تا حد زيادي كاهش پيدا كند .
|
|
+ نوشته شده در 85/01/17ساعت 3:8 توسط آرش |
|
|
وقتي فضاپيماي ويجر براي اولين بار در 26 سال پيش ، به زحل رسيد ساختاري مانند آنچه در تصوير مشاهده مي كنيد بر روي حلقه ها به ثبت رسانيد كه تا آن موقع از زمين پديده اي مانند آن روي زحل رصد نشده بود . امّا در 1990 هابل هم توانست اين پديده را براي دومين بار رصد كند و بعد از مدّتي اين لكّه ها نا پديد شدند !
محققان عامل اين لك ها را جمع شدن ذرات بار دار بر سطح حلقه ها مي دانند .در صورتي كه خورشيد با زاويه خاصي به اين مناطق بتابد اين جلوه ها بار ديگر ظاهر مي شوند. پيش بيني ها نشان مي دهد در اواخر خرداد ماه امسال با زاويه گيري مناسب حلقه ها بار ديگر مي توانيم منتظر ديدن اشباح بر سطح حلقه ها باشيم .
اين لك ها به طور متوسط طول و عرضي در حدود ۶۰۰۰ و ۱۵۰۰ مايل دارند . در واقع ثبت دوباره و شناخت بيشتر آن ها يكي از مهمترين ماموريت هاي كاسيني به حساب مي آمد . اما با ارسال اولين عكس ها اثري از اشباح حلقه ها ديده نمي شد و در كنار ديگر موفقيت هاي ماموريت كاسيني اين يكي بسيار مايوس كننده بود .
محققان فكر مي كردند پديدار شدن اين لكه ها به صورت فصلي اتفاق مي افتد و به خاطر تغيير شرايط محيطي در بخشي از حلقه ها صورت مي گيرد . حال آن كه بعد ها دليل ايجاد اين پديده مشخص شد . ذراتي كه قطري كمتر از ۰.۰۲ پهناي موي انسان دارند باعث مي شوند مقدار زيادي بار الكتريكي در بخش پلاسماي حلقه ها جمع شود و يك ميدان مغناطيسي و الكتريكي در بخشي از حلقه ها پديدار مي شود . وضعيت فوق سبب مي شود اين ذرات يك الكترون اضافه تر نيز جذب كنند و و شروع به جست و خيز كردن در صفحه ي حلقه ها كنند بدين معنا كه براي بازه هاي كوتاه مدّت حلقه را ترك مي كنند و به ارتفاعي حدود ۵۰ مايل بالاتر مي روند و اين موضوع سبب مي شود که نور خورشيد را به اندازه ي ديگر نقاط بازتاب نکنند.براي همين نسبت به بخش هاي ديگر تاريك تر ديده شوند . با نزديك شدن زحل به يكي از دو نقطه ي اعتدالي در مدارش زاويه ي حلقه ها كاهش پيدا مي كند (منظور زاويه ي بين صفحه حلقه ها و خط ديد ناظر است ).تيم تحقيقاتي معتقد است با شروع اين بازه زماني كاسيني تا ۸ سال ديگر مي تواند از اين پديده اطلاعات کافي جمع آوري كند .
|
|
+ نوشته شده در 85/01/17ساعت 3:2 توسط آرش |
|
|
اختر شناسان ناسا به تازگي برنامه اي را ترتيب دادند تا در آن به كمك تلسكوپ اسپيتزر به بررسي نوعي از كهكشان هاي كمياب و فوق العاده بپردازند . در واقعيت اين اجرام خوشه هاي كهشاني نادري هستند كه در فواصل چند ده ميليون سال نوري قرار دارند .
اين عكس ها به صورت مجازي رنگ آميزي شده اند تا تشخيص اجزاء مختلف به تناسب فاصله در آن ها راحت تر صورت گيرد . به طور مثال ستاره هاي سبز رنگي كه مي بينيد ستارگان كهكشان راه شيري هستند و در نزديكي ما قرار دارند . نقاط آبي رنگ كهكشان هايي هستند كه در زمينه ي ستاره هاي راه شيري به چشم مي خورند . امّا چيزي كه ما بدنبال آن هستيم همان نقاط خوشه اي قرمز رنگي هستند كه در هر چهار تصوير مشخص هستند .
پيدا كردن اين زيباهاي خفته در آسمان ، كار چندان راحتي نيست . تيم تحقيقاتي مي بايست ماه ها با دقّت زياد تصاوير اسپيتزر را كه در ناحيه فروسرخ تهيه مي شود غربال كند بدين معنا كه تك تك اعضاء ناشناخته را طيف سنجي كرده و فاصله يابي كند تا بتواند يك نمونه از اين سيستم هاي كهكشاني را پيدا كند . بدين منظور علاوه بر تصاوير اسپيتزر از داده هاي رصدخانه ي دو قلوي كك هم استفاده مي شود .تا كنون دورترين خوشه ي يافت شده ۹ بيليون سال نوري از زمين فاصله داشته بدين معنا كه اين خوشه در زماني كه ۴.۵ بيليون سال از عمر كيهان سپري شده ، ديده مي شود. دكتر Peter Eisenhardt از JPL در مورد اين اكتشاف مي گويد :
-اين افتخار بزرگي براي تيم راه اندازي تلسكوپ اسپيتزر است زيرا يافتن چنين خوشه اي در اين فاصله براي يك تلسكوپ ۸۵ سانتيمتري دستاورد بسيار ارزشمندي به حساب مي آيد . يك سوال : چرا ديگر تلسكوپ ها مثل تلسكوپ كك يا هابل نتوانستند اين مجموعه را كشف كنند؟ -اين خوشه هاي كهشاني به دليل اين كه در فاصله ي بسيار دوري قرار دارند قلّه ي تابششان به دليل اثر قرمز گرايي به سمت فروسرخ مي رود بنا براين در فروسرخ نسبت به طيف مرئي درخشان ترند و اين كار را براي آشكارسازي آن ها با تلسكوپ هايي چون اسپيتزر آسان مي كند . خوشه هاي كهكشاني بزرگ ترين سيستم گرانشي در كيهان هستند كه مي توانند هزاران كهشان و تريليون ها ستاره را در خود جاي دهند براي همين هم تشكيل آن ها در كيهان پديده ي نادري به حساب مي آيد . به گفته ي محققان هدف از اين پروژه بررسي بيشتر اين سيستم هاي گرانشي و پي بردن به نحوه ي تشكيل و رشد آن هاست .
در اين سري از بررسي ها كه در مساحتي به اندازه ي ۰.۰۰۰۹ درجه ي مربع از آسمان انجام مي گرفت ، ركورد فاصله ي يك خوشه كهكشاني كه در سال ۱۹۷۰ به ۸.۷ بيليون سال نوري رسيده بود ، شكسته شد .اين تيم علاوه بر اين تاكنون ۲۵ خوشه ي كهكشاني ديگر را هم به ثبت رسانده اند . بدون شك با تلسكوپ فضايي اسپيتزر افق هاي تازه اي از كيهان در معرض ديد بشر قرار خواهد گرفت .
منبع خبر:www.spaceflightnow.com
|
|
+ نوشته شده در 85/01/17ساعت 2:59 توسط آرش |
|
|
با ظهور لكه قرمز جديد بر سطح مشتري ،توجه منجمان آماتور و حرفهاي به مشتري معطوف خواهد شد. براستي دليل قرمز شدن اين لكه چيست ؟
با به وقوع پیوستن پدیده ای عجیب و بیگانه بر سطح مشتری توجه دانشمندان زیادی به سمت مشتری جلب شده است. یكی از طوفان های با دوام سطح گازی سیاره مشتری با گذشت چند سال از عمرش به رنگ لكه بزرگ و آشنای مشتری (چشم مشتری )درآمده. این لكه كه تا كنون به صورت بیضی سفید رنگی به عنوان طوفان BA بر سطح مشتری شناخته و رصد میشد شروع به تغییر رنگ داده بود هم اكنون كاملا به رنگ لكه بزرگ مشتری در آمده و به نام "لكه كوچك مشتری" شناخته میشود. مكان این لكه در منطقه جنوبی مشتری و سمت چپ لكه بزرگ است. اندازه لكه نصف اندازه لكه بزرگ و تقریبا قطری برابر قطر زمین دارد و در تلسكوپ هایی با دهانه بیش از ۱۰ اینچ قابل رصد است. تغییر رنگ این لكه در تاریخ ۲۴ فوریه ۲۰۰۶ (۵ اسفند ۱۳۸۴) توسط یك عكاس سیارات در فیلیپین به نام "كریستوفر گو" به انجمن رصد های ماه و سیارات ALPO گزارش شده و بعد از پیگیری مسئولین این انجمن و مشاهده آرشیو عكس ها متوجه شروع این تغییر رنگ از دسامبر سال ۲۰۰۵ شدند. این تغییر در سطح مشتری میتواند جذابیت های بسیاری برای منجمان و رصدگران آماتور داشته باشد و همینطور فكر دانشمندان برای كشف دلیل این پدیده برای مدتها مشغول خواهد كرد. لكه BA حاصل به هم پیوستن دو لكه FA و BE در مارس سال ۲۰۰۰ بوده و اكنون بدون وقوع هیچ پدیده خاصی بر سطح مشتری رنگ قرمز به خود گرفته. شاید دانشمندان برای بدست آوردن اطلاعات در این زمینه مجبور به مطالعه بیشتری بر روی لكه سرخ اصلی مشتری باشند ،با وجود اینكه لكه بزرگ مشتری از سالهای ۱۶۰۰ به بعد رصد شده اما اطلاعات بسیار اندكی از آند در دست است. لكه بزرگ مشتری اندازهای ۲ برابر زمین دارد و باد هایی با سرعت ۴۳۵ كیلومتر بر ساعت در آن جریان دارند و همچنین این لكه تقریبا ۸ كیلومتر بر فراز ابر های مشتری است و بر آمدگی نسبتا بزرگی به حساب میآید اما منابع تامین كننده انرژی این لكه كماكان ناشناخته باقی ماندهاند. یكی از نظریه های مقبول در زمینه لكه بزرگ مشتری به این امر اشاره میكند كه جریان های درون این لكه مواد شیمیایی موجود در لكه ( گوگرد ، فسفر و هیدروكربن ها ) را به سمت بالا میآورند و به دلیل بیرون بودن سر لكه از ابر های مشتری اشعه های فرا بنفش خورشید با این مواد شیمیایی واكنش داده و رنگ لكه را سرخ كرده اند. با توجه به این نظریه میتوان شدت گرفت طوفان در لكه BA را دلیل بالا آمدن آن دانشت و دلیل سرخ شدن آن را هم مشابه لكه قرمز بزرگ بدانیم. اما هنوز سوال های بی جواب زیادی در رابطه با لكه قرمز كوچک ظاهر شده بر روی مشتری و حتی لكه بزرگ قدیمی و آشنای مشتری وجود دارد كه این پدیده جدید بهانه ای برای صرف وقت بر روی این سوالات ایجاد كرده است. برای به دست آوردن زمانهای مناسب برای رصد این لكه جدول زیر را ببینید. اما لكه كوچک حدود ۱ ساعت زودتر از لكه بزرگ بر سطح مشتری آشكار میشود پس برای رصد لكه كوچك ۱ ساعت از ساعاتی كه برای رصد لكه بزرگ پیشنهاد شده كم كنید. ادامه مطلب |
|
+ نوشته شده در 85/01/17ساعت 2:56 توسط آرش |
|
|
پس از پنج ماه سفر فضا پیمای ونوس اکپرس اسا به هدف خود ، زهره خواهر دوقلوی زمین رسید .
ونوس اکپرس در 9 نوامبر 2005 پرتاب شد و اکنون بعد از 400 میلیون کیلومتر سفر در منظومه شمسی در 11 اوریل به هدف خود یعنی زهره می رسد.مرکز عملیات فضایی اسا (ESOC) واقع در Darmstadt آلمان کنترل این پروژه را در دست دارد تا فضا پیما را در مدار مورد نظر قرار دهد. این کنترل شامل یک سری ارتباطات از راه دور ، روشن کردن موتور و دیگر عملیات می باشد تا سرعت فضاپیما به 15% سرعت فعلی خود (29000 کیلومتردر ساعت) کاهش یابد.فضاپیما باید موتور اصلی خود را به مدت 50 دقیقه روشن کند تا با کاهش شتاب بتواند خود را در مداری بیضی شکل به دور سیاره قرار دهد .در این جابجایی مقدار زیادی از 570 کیلوگرم سوخت پیشران موجود در فضاپیما به پایان می رسد . در روزهای بعدی با کارکردن موتور ، فضاپیما طبق برنامه به مدارهای پایین تر انتقال می یابد تا در نهایت ونوس اکپرس در یک مدار 24 ساعته به دور زهره در ماه می قرار گیرد.برای اطلاعات بیشتر در باره ونوس اکپرس می توانید به venus.esa.int. مراجعه نمایید.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/17ساعت 2:38 توسط آرش |
|
|
تيم تحقيقاتي و پژوهشي فضايي Deep Impact در حال مطالعه چگونگي تشكيل دنباله دارها مي باشند . اين گروه در اين پژوهش بر لايه هاي بيروني و سطوحي كه بر اثر برخورد ها ساييده شده متمركز شده اند.
تيم تحقيقاتي و پژوهشي فضايي Deep Impact در حال مطالعه چگونگي تشكيل دنباله دارها مي باشند . اين گروه در اين پژوهش بر لايه هاي بيروني و سطوحي كه بر اثر برخورد ها ساييده شده متمركز شده اند. تيم علمي آمريكايي پرتابه اي به وزن 370 كيلوگرم را به دنباله دار تيمپل 1 فرستاد تا به آن برخورد كند و در اين تصادم دانشمندان بتوانند اسرار اين دنباله دار را آشكار كنند. يكي از اعضاي اين تيم مي گويد كه تصاوير بدست آمده از اين برخورد كه در تيرماه امسال اتفاق افتاد، وجود طبقات لايه اي در ساختار اين دنباله دار را نشان مي دهد. "توپ يخي" مايك پيلتون يكي از اعضاي اين تيم در كنفرانس علمي كه در تگزاز برگزار شده بود، مي گويد كه وجود لايه هاي طبقاتي در اين دنباله دار نشان مي دهد كه اين دنباله دار از آنچه كه امروزه آن را مي بينيم كوچك تربوده است.و همچنين مايك پيلتون اين دنباله دار به بهمني تشبيه مي كند كه در سير حركتش، حجمش افزايش پيدا مي كند. در منظومه شمسي خرده سيارات و سيارك ها پيوسته در حال برخورد به يكديگر بودند و در برخي از برخوردها بر اثر حرارت، سطوح خارجي خرده سيارات بر يكديگر قرار مي گرفتند و دنباله دار ها را به وجود مي آوردند. دانشمندان معتقدند كه دنباله دار ها مدارك با ارزشي در مورد چگونگي شكل گيري منظومه شمسي در اختيار دارند.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/05ساعت 6:26 توسط آرش |
|
|
یکی از معتبر ترین جوایز ترویج نجوم جهان به اخترشناس آماتور فعال کشورمان اصغر کبیری مسول انجمن پاسارگاد در سعادت شهر اهدا ميشود.
انجمن نجوم پاسفیک ایالات متحده امریکا ، که یکی از بزرگترین انجمن های نجوم آامتوری در سراسر جهان و با عملکرد جهانی است جایزه سال 2006 لاس کامبرس Las Cumbres را به پاس تلاشهای اصغر کبیری در گسترش نجوم در سعادت شهر و تبدیل این شهر به شهری که همه مردمش با دنیای زیبای آسمان شب آشنا هستند به وی اهدا کرد. این معتبرترین جایزه ترویج نجومی است که تا کنون ایرانیان توانسته اند ان را به دست آورند. اصغر کبیری معلم سعادت شهر طی سالها فعالیت با امکانات محدود ،موفق شده است مردم شهر سعادت شهر را با دانش ستاره شناسی به خوبی آشنا سازد و اینک شهر سعادت شهر یکی از مراکز اصلی ترویج نجوم در ایارن به شمار می رود. ابتکارات کبیری و همکارانش در انجمن نجوم پاسارگاد، محدود به برنامه های عادی ترویج نجوم نمی شود بلکه وی از هر فرصتی برای ارتقا سطح دانش ستاره شناسی استفاده می کند و این کار بازه ای وسیع از اطلاع رسانی پدیده ها در معابر شهری و اعلام انها از تریبون نماز جمعه گرفته تا قطع برق شهر برای رصدهای عمومی را شامل می شود. به دلیل همین ابتکارات وی در سال گذشته برنده جایزه ترویج علم ایران شد. زمانی که گروههای فعال نجوم آماتوری جهان به ایران سفر می کنند نمی توانند زبان به تحسین فعالیتهای وی در سعادت شهر باز نکنند و تا کنون بارها فعالیتهای وی در شریات داخلی و خارجی بازتاب گسترده ای یافته است. به همین دلیل برخی از افراد و نهادها و از جمله ماهنامه نجوم با ارسال معرفی نامه هایی به انجمن نجوم پاسفیک وی را به عنوان یکی از نامزدهای این جایزه معرفی کرده بودند. اما کمتر کسی گمان می کرد در 14 مارس سال جاری زمانی که نامه اعلام برنده این جایزه منتشر می شود، مخاطب این نامه از بین صدها گروه و فرد فعال نجومی در سراسر جهان اصغر کبیری از ایران باشد. در نامه ارسالی از سوی مدیر برگزاری این جایزه به اصغر کبیری علاوه بر تقدیر از خدمات وی برای گسترش نجوم، توجه به کودکان و استفاده بهینه از ابزارهای موجود و در اختیار ، از او برای شرکت در گردهمایی سالانه انجمن در شهریور ماه سال 1385 و دریافت جایزه دعوت شده است. گزارش این موفقیت بزرگ در شماره آینده دو ماهنامه معتبر مرکوری منتشر و سپس گزارش کاملی از فعالیتهای وی در شماره های بعدی منتشر خواهد شد. دریافت این جایزه نشان از جایگاه بالای منجمان اماتوری ایرانی در عرصه های جهانی دارد . نجوم این موفقیت بزرگ را در آستانه سال نو به اصغرکبیری، گروه نجوم پاسارگاد و مردم سعادت شهر، همینطور همه علاقمند ستاره شناسی و علم در ایران تبریک می گوید. جایزه لاس کامبرس عیدی زود هنگام جامعه جهانی نجوم به نماینده شایسته نجوم آماتوری نجوم کشورمان بود که برای وی موفقیت های بیشتری را آرزو می کنیم.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/05ساعت 6:23 توسط آرش |
|
|
اخترشناسان ستاره ای را کشف کرده اند که در اطراف آن فوران هایی از ماده تحت کنترل میدان مغناطیسی، ديده مي شوند. این ستاره در حدود ۸۵۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد و در صورت فلکی عقاب واقع است و در حال تبدیل شدن به سحابی سیاره نماست
این گونه ستارگان عموما سحابي هايي کشيده و طويل ايجاد مي کنند. پوسته ي بيروني ستاره به سمت بيرون رانده شده و به شکل فواره از ستاره خارج مي شوند.اين فواره ها به شکلي پرپيچ و خم از ستاره به سمت بيرون دفع مي شوند و اين نشان دهنده ي دوران آرام ستاره به دور خود است. اخترشناسان با استفاده از راديو تلسکوپ VLBA (مجموعه اي از ده راديو تلسکوپ در نقاط مختلف دنيا که قطر هر کدام به ۲۵ متر مي رسد) به مطالعه ي اين ستاره پرداختند و دريافتند که مولکول هايي که از اين ستاره ي در حال مرگ خارج مي شوند در فواره هايي باريک که توسط ميدان مغناطيسي قوي ستاره محدود شده اند قرار گرفته و به سمت بيرون حرکت مي کنند. اين ستاره (به نام W۴۳A) که در صورت فلکي عقاب قرار دارد ،در مرحله ي تشکيل يک سحابي سياره نماست.سحابي سياره نما پوسته اي از گاز درخشان به دور ستاره ي در حال مرگ است که از مواد خارج شده از ستاره تشکيل مي شود.در سال ۲۰۰۲ ،اخترشناسان ستاره اي را کشف کردند که مواد را به صورت دو فواره از خود خارج مي کرده است.اين کشف، گام بزرگي در فهم چگونگي تشکيل سحابي هاي سياره نماي کشيده بود. "ووتر ولمينگز" از رصدخانه ي "جودرل بنک" در دانشگاه منچستر مي گويد:"سوال بعدي اين بود که چه پديده اي در حال محدود کردن اين فواره هاي ماده مي باشد.نظريه پردازان ابتدا ميدان مغناطيسي را مورد ظن قرار دادند و حالا ،با کشف جديد ، ما اولين مدارک را دال بر اثر ميدان مغناطيسي بر اين فواره ها در دست داريم." ولمينگز اضافه مي کند:"دانشمندان سابقا ميدان هاي مغناطيسي را در فوران هاي مواد در اطراف کوازار ها و پروتوستار ها تشخيص داده بودند اما مدارک ، نشان دهنده ي تاثير ميدان مغناطيسي بر محدوديت اين فواره ها نبوده است.حال ، رصد هاي انجام شده توسط تلسکوپ VLBA ، ارتباط مستقيم بين ميدان مغناطيسي و اين فواره هاي محدود شده را به وضوح نشان مي دهد." دانشمندان با استفاده از تلسکوپ VLBA و بررسي مسير و قطبش امواج راديويي ساطع شده از مواد درون فواره ها ،توانستند قدرت و جهت اين ميدان مغناطيسي را که در اطراف فواره ها قرار داشته و آنها را محدود مي کنند ،بدست آورند. "فيليپ دايموند" از رصدخانه ي جودرل بنک مي گويد:"رصد هاي ما،مدل هاي نظري اخير را تاييد مي کنند که بر اساس آنها اين فواره هاي محدود شده توسط ميدان مغناطيسي اشکال پيچيده اي را ، که گاها در سحابي سياره نما ديده مي شود ايجاد مي کنند." در طول زندگي عادي خود ،ستاره ها مانند خورشيد انرژي خود را از واکنش هاي هسته اي اتم هاي هيدروژن که در هسته ي آنها رخ مي دهد به دست مي آورند.به تدريج که اين ستاره ها به انتهاي زندگي خود نزديک مي شوند ،شروع به پخش و رها کردن لايه هاي بيروني خود در فضا مي کنند تا در نهايت رمبش کرده و به يک کوتوله ي سفيد که در ابعاد زمين است تبديل مي شوند.تابش هاي شديد فرابنفش که از کوتوله ي سفيد ساطع مي شود موجب درخشش گاز هاي رها شده در فضا و ايجاد يک سحابي سياره نما مي شوند.اين دوره ي تبديل از يک ستاره به سحابي سياره نما بيش از چند دهه به طول نمي انجامد و در نتيجه ستاره ي W۳۴A فرصت بسيار خوبي براي اخترشناسان است تا اين دوره ي کوتاه را مشاهده کنند. با وجود آنکه اکثر ستاره هايي که سحابي هاي سياره نما را به وجود مي آورند ،خود کروي هستند ،اکثر سحابي هاي بوجود آمده اين خاصيت را ندارند.در عوض اشکال پيچيده اي را به نمايش مي گذارند.مثلا بسياري ار سحابي هاي سياره نما به شکل کشيده و دراز مي باشند.رصدهاي اوليه از ستاره ي W۳۴A ،يکي از شيوه هاي تشکيل سحابي هاي کشيده را بر دانشمندان آشکار کرده است.رصد هاي آينده دانشمندان را ياري خواهد کرد تا شيوه هاي ديگر تشکيل اين فواره ها را بهتر درک کنند. مواد رصد شده که در درون فواره ها قرار داشتند ،در منطقه اي در فاصله ي ۲۰۰ ميليارد کيلومتري از ستاره ي اصلي واقع شده و در حال تقويت و تابش امواج راديويي در فرکانس ۲۲ گيگا هرتز مي باشند. اين مناطق به همان طريقي که ليزر امواج نور مرئي را تقويت مي کند ،امواج مايکروويو را قوي تر مي سازند و به همين دليل به "ميزر" ها معروفند. رصد هاي اوليه نشان دادند که اين فواره ها به شکلي پرپيچ و خم در حال خروج از ستاره هستند و اين واقعيت نشان مي دهد که ستاره ي اصلي ، به آرامي دوران مي کند.
|
|
+ نوشته شده در 85/01/01ساعت 6:25 توسط آرش |
|
| پیوندها |
|
پایگاه اطلاع رسانی نجوم مجله نجوم شرکت اخترنمای شيراز اسطوره های ایران مطالب دیدنی اینترنت پیشگویان بزرگ ASIS شگفتیهای علم گروه فضانوردان جوان دانش فضايي بهنام کاتبی اشوزرتشت نشریه ی الکترونیکی زرتشت سفیر sameyan هنرپیشه های قدیم Far from the Truth هیچ چیز زیباتر از علم نیست وبلاگ نجوم نجوم نجوم در لاهیجان سایت خبری آسیای میانه نجوم (دنیای فراموش شده ) علمیران راز گیتی بزرگترین وبلاگ پارسی طبيعت فراموش شده نجوم جامعه اینترنتی نجوم ایران آسمون پرستاره nojum4 hupaa ستارگان کویر یزد سپهر اّلان SpaceOnline کوارک و کوازار موسسه فرهنگی اسرار فضا فروغ milkyway انجمن نجوم مهبانگ تربت حیدریه ستاره شناسی ایران اسرار آسمان شب astronomy چشم نجوم فیزیک ؛ سلوک در ژرفای گیتی سجاد رحیمی مدیسه آسمان شب فضا و نجوم مطالب دیدنی اینترنت یاس سرخ مرکز نجوم اصفهان پویشی در فضای بیکران مرزهای فضا زمان یه شب مهتاب معرفی بهترین سایتهای فیزیک اسرار آسمان شب کوانتوم فضا سایت های رایانه ای گروه ستاره شناسی ققنوس iransky نجوم خبرهاي ناسا و اطلاعات نجومي یادداشت های یک منجم * فیزیک * nojumestan دایره المعارف علمی دنیای نجوم بزرگترین وبلاگ فیزیک ایران چشم های پر ستاره فرانسه PHYSICS WORLD فیزیک پایه علمی مطالب جالب علمی:نجوم/فیزیک کهکشان از گالیله تا هاوکینگ بانک مقالات علمی وبلاگ نجوم مرکز نجوم فارسی پروازنما astrolink شبکه تخصصی فیزیک ونجوم نجوم 86 نجوم،رصد،رویا Best Of Astronomy Projects دیـــــــــدار نـــــــــــجوم nojum-nat3 گیتی آسمان ورامین آسمان بروجن Persian Finance |
| Adv |
|
RSS
|